[./kasper_haar2d2.html]
[Web Creator] [LMSOFT]

Een bekende inwoner van de stad Kampen in de 20e eeuw was ongetwij­feld Willem Hendrik Zwart, ruim 40 jaar organist van het befaamde Hinsz-orgel in de Boven­kerk. In die periode heeft hij op velen en ook op mij een onuitwis­ba­re indruk gemaakt. Van zijn voorganger Gradus Wendt werd gezegd dat hij het Bovenkerkor­gel in de wijde omgeving van Kampen bekendheid heeft gegeven; van Willem Hendrik Zwart kan gezegd worden dat hij het orgel zowel nationale als internatio­nale bekendheid heeft gegeven en dichter bij de mensen heeft gebracht. Door zijn orgelconcerten - zowel in de Boven­kerk als buiten Kampen - is hij één van de meest bekende organis­ten van de afgelo­pen eeuw in Neder­land geworden.


Willem Hendrik Zwart werd op 26 mei 1925 in Zaandam geboren als jongste zoon van de bekende organist Jan Zwart. De eerste lessen kreeg hij van zijn vader en deze is altijd zijn grote voorbeeld en inspiratie­bron gebleven, ondanks dat Jan Zwart al in 1937 stierf toen Willem Hendrik nog maar 12 jaar oud was. De koralen en de liedbewerkingen van vader Jan hebben dan ook talloze malen in de Bovenkerk geklonken. Ik hoorde Willem Hendrik Zwart voor het eerst op het orgel in de Burgwalkerk als begeleider van de Verenigde Koren uit Kampen onder leiding van zijn broer Piet, begin jaren zestig. Als organist van het Boven­kerkorgel had hij toen nog nauwelijks kunnen functione­ren aangezien de kerk in 1955, kort na zijn benoeming op 1 december 1954, gesloten werd in verband met een grote restauratie waarbij het orgel gedemonteerd moest worden. Pas toen de eerste fase van de kerkrestauratie was afgerond en de kerk op 30 maart 1966 weer ingebruik genomen kon worden voor de eredienst, kon hij eindelijk op 'zijn' orgel spelen, hoewel toen alleen maar het rugwerk was herplaatst. Ook de overige werken werden herplaatst en in 1967 werd begonnen met de restauratie van het orgel, waarbij afwisselend gedeel­tes buiten gebruik en herplaatst werden. Pas op 13 december 1975 was de restaura­tie afgerond en kon Zwart eindelijk over een volledig en schitterend gerestau­reerd orgel beschikken.

Het eerste orgelconcert door Willem Hendrik Zwart na de kerkrestauratie vond plaats op 2 april 1966 en nadien kwam er jaarlijks een serie zomerconcerten, ook tijdens de orgelrestaura­tie. Bekend­heid kreeg hij vooral door zijn wandelcon­certen op de zaterdag­mid­dagen in de maanden juli en augustus, waarmee hij in 1967 begon. Bezoe­kers konden de kerk en ook de speeltafel bezich­tigen, terwijl Zwart het orgel bespeel­de. Deze concerten kregen landelijke bekend­heid en de bezoekers kwamen van heinde en ver naar de Bovenkerk om Willem Hendrik Zwart te horen en te zien spelen. Vaak was het zo druk dat de bezoe­kers aan de speeltafel na één of twee stukken weer gewisseld moesten worden om iedereen aan de beurt te kunnen laten komen.
  
Wandelconcert 25 augustus 1995
Tekst: Kasper Haar (Kamper Almanak 2000)