'Wat samenzang me doet? Dat kan ik niet omschrijven. Dat is enorm. Als een volle Bovenkerk gaat zingen, dan gebeurt er wat. Als je maar stimuleert om te zingen. Je zingt eigenlijk samen, organist en gemeente. Ik boven, zij beneden. Improviseren in een Eredienst is heel goed, als het maar een voorbereide improvisatie is. Als het niet meer is dan het wegspelen van de stilte, wat grasduinen in goedkope akkoorden, dan ga je als organist de fout in.
Kijk, echt improviseren, dat kunnen wij niet meer. Dat kon Bach, maar ik zie in Nederland geen organist meer rondlopen die op de orgelbank gaat zitten, z'n ogen dichtdoet en denkt: 'Nu komt er iets heel moois mij aanwaaien.'
Ik kan me dat niet voorstellen, ik kan niet voorstellen dat je zondagmorgens zit te improviseren en op dat moment denkt: 'Ai, ai, wat komt er iets heel bijzonders uit m'n orgel.' Waarom schrijven al die beroemde improvisatoren anders nooit een improvisatie op? Omdat ze het zelf ook niks vinden.'
'Soms denk ik: 'Willem, toe, voorzichtig hoor!' Te veel knoppen open? Nee, die knoppen doen dat niet. Het gaat er dan meer om dat je soms al te heftig in de toetsen grijpt.
En dan dat spelen met de wind in je orgel. Dat doe je al zo lang dat je er zelf geen erg meer in hebt. Ik hoor het anderen wel nadoen, maar dan denk ik: 'Oh, doe jij 's even niet zo stom', of 'Jij weet helemaal niet hoe dat moet.'
Ze denken dat het maar het beven van je linkerhand is, maar dat is natuurlijk helemaal niet waar. Ze hebben niet in de gaten dat het gaat om bepaalde tonen van je drieklank.
Is het een kunstje? Ja, dat zal wel.
Ik zie het meer als ademhalingstechniek voor je instrument en soms heeft een orgelakkoord dat nodig, vind ik.'
IN GLOED GEZET
(....) Maar wie weet hoeveel tijd en inspanningen hij zich vele jaren, en tot op de dag van vandaag, heeft getroost om de glorie van het Bovenkerk-orgel en de Bovenkerk aan een breed publiek bekend te maken, kan de positieve kanten van zijn muzikale persoonlijkheid niet onkennen.
En wie de gemeente wel eens heeft horen zingen, in een volle 'Jeugddienst' bijvoorbeeld, op de tonen van Willem Hendriks Zwart's orgel-begeleiding, die denkt terug aan wat hij eens in een interview in dit blad zei: 'Ik kan niet smeulen, ik moet branden', en is dankbaar dat hij zovelen aldus in gloed heeft gezet.
Nieuw Kamper Dagblad (1986)
Hans Wiersma
BLIJVEND GENIETEN
(....) Hij was vertolker van, met name, de psalmen. Hij kon de mensen enthousiasmeren door zijn fascinerend orgelspel.
In zijn orgelspel klonk de liefde voor zijn Heer door.(....)
Velen kunnen zich spiegelen aan zijn wijze van leven, maar kunnen ook blijvend genieten van wat hij achterliet in zijn liederen en composities. Hij leefde strijdbaar en onbevreesd en in zijn orgelspel gaf hij hoop en moed door aan zeer velen.
Burgemeester H. Kleemans, Kampen
